Sharpsichord là gì?
Sharpsichord là một nhạc cụ cơ khí độc đáo được phát minh bởi nghệ sĩ âm thanh Henry Dagg tại Kent, Anh. Được ví như sự kết hợp giữa đàn hạc, hộp nhạc và harpsichord, Sharpsichord sử dụng một hệ thống chốt cơ học (peg-based mechanism) để tạo âm nhạc – giống như cách hoạt động của hộp nhạc hoặc barrel organ.
Cấu tạo và nguyên lý hoạt động của Sharpsichord
Thành phần nổi bật:
46 dây đàn tạo thành một hệ thống hạc chromatic (thang âm bán cung) với dải âm từ C2 đến A5.
11.520 lỗ trên trống lập trình để gắn các chốt (peg), cho phép soạn các đoạn nhạc dài 90 giây.
1 cần gạt (47th Lever) để kích hoạt bộ giảm âm cho các dây trầm.
Bộ loa dạng kèn (horns) khuếch đại âm thanh, tương tự cơ chế của Stroh Violin.
Cách vận hành:
Người dùng lập trình các giai điệu bằng cách gắn chốt vào trống quay.
Khi trống quay (bằng năng lượng mặt trời), các chốt đẩy vào cần gẩy dây đàn, tạo âm thanh.
Ngoài ra, Sharpsichord còn có bàn phím chơi thủ công như đàn harpsichord truyền thống.
Thông số kỹ thuật ấn tượng
| Đặc điểm | Thông tin kỹ thuật |
|---|---|
| Số dây | 46 dây (chromatic scale) |
| Dải âm | C2 – A5 (gần 4 quãng tám) |
| Thời lượng chơi | Tối đa 90 giây mỗi vòng lập trình |
| Trọng lượng | 2.500 kg (5.500 lbs) |
| Nguồn năng lượng | Năng lượng mặt trời (solar-powered) |
| Chất liệu chính | Thép không gỉ (stainless steel) |
| Cần lập trình | 11.520 lỗ cắm chốt |
Lịch sử và quá trình sáng tạo
Năm 2006, Sharpsichord được bắt đầu như một dự án do English Folk Dance and Song Society tài trợ từ quỹ Big Lottery Fund.
Mục tiêu ban đầu là tạo ra 3 nhạc cụ cho một "khu vườn âm thanh", nhưng Henry Dagg chỉ hoàn thiện duy nhất một chiếc Sharpsichord.
Dự án tiêu tốn £90.000 và mất hơn 4 năm chế tác.
Vì nhạc cụ không đủ bền với môi trường ngoài trời, nó không được đưa vào khu vườn và Henry Dagg đã phải hoàn trả khoản tài trợ.
Sharpsichord trong biểu diễn chuyên nghiệp
Sharpsichord nhanh chóng gây chú ý bởi âm thanh cơ khí, trong vắt, khác lạ và được đưa vào biểu diễn chuyên nghiệp.
Nổi bật nhất:
Ca sĩ Björk đã sử dụng Sharpsichord trong tour diễn Biophilia (2011), trong ca khúc Sacrifice.
Âm thanh của nó gợi cảm giác hoài cổ, không gian và cơ khí, rất phù hợp với thẩm mỹ âm nhạc điện tử và avant-garde.
Ý nghĩa và biểu tượng
Henry Dagg tạo ra Sharpsichord như một lời tri ân tới Cecil Sharp, người sưu tầm âm nhạc dân gian nổi tiếng nước Anh.
Đây là minh chứng cho nghệ thuật giao thoa giữa kỹ thuật, âm thanh và mỹ học, một tác phẩm vừa là nhạc cụ vừa là điêu khắc âm thanh sống động.
Kết luận
Sharpsichord không chỉ là một nhạc cụ – nó là một công trình nghệ thuật cơ học kỳ công. Với sự kết hợp giữa cổ điển và hiện đại, kỹ thuật và nghệ thuật, Sharpsichord mở ra không gian âm thanh chưa từng có, truyền cảm hứng cho các nghệ sĩ và khán giả trên toàn thế giới.
